توضیحات دوره
درس «زیستشناسی» پایه یازدهم رشته تجربی با هدف آشنایی دانشآموزان با ساختار بدن انسان، سازوکارهای تنظیمی و فرآیندهای حیاتی موجودات زنده طراحی شده است. این درس تلاش میکند با ارائه مفاهیم علمی و کاربردی، توانایی تحلیل پدیدههای زیستی را در فراگیران تقویت کرده و آنان را برای مطالعه عمیقتر علوم پزشکی و زیستی آماده سازد. ساختار آموزشی آن به گونهای تنظیم شده است که دانشآموزان علاوه بر یادگیری مباحث نظری، ارتباط میان سیستمهای زیستی و نقش آنها در حفظ حیات را درک کنند.
در این دوره آموزشی، تمرینهای تحلیلی و فعالیتهای علمی بهگونهای طراحی شدهاند که مشارکت فعال دانشآموزان را افزایش داده و درک مفاهیم عمیقتر گردد.
تدریس این مجموعه آموزشی بر عهده آقای میثم عبدالعلی است که با رویکردی ساختارمند و آموزشی، مفاهیم درس را بهصورت مرحلهبهمرحله و قابل فهم ارائه میکنند. شیوه تدریس ایشان بر تقویت درک علمی، توسعه مهارت تحلیل زیستی و آمادهسازی دانشآموزان برای موفقیت تحصیلی در حوزه علوم تجربی استوار بوده و هدف آن ارتقای کیفیت یادگیری زیستشناسی میباشد.
سرفصلها و محتوا
فصل ۱: تنظیم عصبی
گفتار اول: یاختههای بافت عصبی
1. یاختههای بافت عصبی
2. پیام عصبی چگونه ایجاد میشود؟
3. پیام عصبی چگونه ایجاد میشود؟ (پتانسیل عمل)
4. گرههای رانویه چه نقشی دارند؟ (انتقال پیام عصبی)
گفتار دوم: ساختار دستگاه عصبی
1. دستگاه عصبی مرکزی
2. دستگاه عصبی مرکزی (ساقه مغز)
3. ساختارهای دیگر مغز
4. فعالیت ۷: تشریح مغز
5. نخاع
6. دستگاه عصبی محیطی
7. دستگاه عصبی جانوران
فصل ۲: حواس
گفتار اول: گیرندههای حسی
1. گیرندههای حسی
2. حواس پیکری
گفتار دوم: حواس ویژه
1. بینایی
2. ساختار کره چشم
3. بیماریهای چشم
4. شنوایی و تعادل (بخش شنوایی)
5. حفظ تعادل و بویایی
6. چشایی و پردازش اطلاعات حسی
گفتار سوم: گیرندههای حسی جانوران
1. گیرندههای حسی جانوران
فصل ۳: دستگاه حرکتی
گفتار اول: استخوانها و اسکلت
1. استخوانها و اسکلت (بخش محوری و جانبی)
2. اعمال استخوانها و انواع استخوان
3. ساختار استخوان
4. مفصل
گفتار دوم: ماهیچه و حرکت
1. ماهیچه و حرکت (اعمال ماهیچههای اسکلتی)
2. ساختار ماهیچه اسکلتی
3. مکانیسم انقباض ماهیچه
4. انواع یاختههای ماهیچهای (تند و کند)
5. حرکت در جانوران
فصل ۴: تنظیم شیمیایی
گفتار اول: ارتباط شیمیایی
1. پیک شیمیایی (پیکهای کوتاهبرد و دوربرد)
گفتار دوم: غدههای درونریز
1. هیپوفیز (بخش پیشین)
2. هیپوفیز (بخش پسین)
3. غده تیروئید و غدههای پاراتیروئید
4. غده لوزالمعده (و دیابت شیرین)
5. غده فوق کلیه و سایر غدد درونریز
6. تنظیم بازخوردی ترشح هورمونها و ارتباط شیمیایی در جانوران
فصل ۵: ایمنی
گفتار اول: نخستین خط دفاعی؛ ورود ممنوع
1. نخستین خط دفاعی؛ ورود ممنوع
گفتار دوم: دومین خط دفاعی؛ واکنشهای عمومی و سریع
1. مشاهده یک دانشمند و خودی و بیگانه
2. بیگانهخوارها (فاگوسیتها)
3. گویچههای سفید
4. پروتئینها (پروتئینهای مکمل و اینترفرون)
5. پاسخ التهابی
گفتار سوم: سومین خط دفاعی؛ دفاع اختصاصی
1. لنفوسیتها و شناسایی پادگن (نحوه عملکرد لنفوسیت B)
2. نحوه عملکرد لنفوسیت T
3. حافظه دستگاه ایمنی (لنفوسیتهای خاطره)
4. یاخته خاطره و ایدز
5. حساسیت و بیماریهای خودایمنی
فصل ۶: تقسیم یاخته
گفتار اول: فامتن (کروموزوم)
1. فامتن (کروموزوم) و تعداد فامتن
2. یاختههای پیکری انسان، دوالد (دیپلوئید) هستند و کاریوتیپ
3. چرخه یاختهای
گفتار دوم: رشتمان (میتوز)
1. رشتمان (میتوز)
2. تقسیم سیتوپلاسم
3. عوامل تنظیمکننده تقسیم یاخته و تقسیم بیرویه یاخته (سرطان)
4. وراثت و محیط در ایجاد سرطان و مرگ برنامهریزیشده یاخته
گفتار سوم: کاستمان (میوز) و تولیدمثل جنسی
1. کاستمان (میوز) و مراحل آن
2. تغییر در تعداد فامتنها
3. با هم ماندن فامتنها
فصل ۷: تولیدمثل
گفتار اول: دستگاه تولیدمثل در مرد
1. دستگاه تولیدمثل در مرد
2. ساختار زامه و اندامهای ضمیمه (کمکی)
3. تنظیم هورمونی دستگاه تولیدمثل در مرد
گفتار دوم: دستگاه تولیدمثل در زن
1. تخمدانها
2. دوره جنسی در زنان
3. چرخه تخمدانی
4. چرخه رحمی
5. تنظیم هورمونی دستگاه تولیدمثل در زن
گفتار سوم: رشد و نمو جنین
1. لقاح
2. وقایع پس از لقاح
3. تشکیل بیش از یک جنین
4. کنترل ورود و خروج مواد در جفت
5. صوتنگاری (سونوگرافی) و زایمان - تولد
گفتار چهارم: تولیدمثل در جانوران
1. نحوه لقاح در جانوران
2. هرمافرودیت / بکرزایی (واژهشناسی و بیشتر بدانید)
3. تغذیه و حفاظت جنین
فصل ۸: تولیدمثل نهاندانگان
گفتار اول: تولیدمثل غیرجنسی
1. تولیدمثل نهاندانگان (تکثیر بخشهای رویشی)
2. تخصصیافتهها (ساقههای ویژهشده برای تولیدمثل غیرجنسی)
گفتار دوم: تولیدمثل جنسی
1. هر گلی کامل نیست
2. تشکیل یاختههای جنسی
3. گردهافشانی و لقاح
گفتار سوم: از یاخته تخم تا گیاه
1. تخم تقسیم میشود (تشکیل رویان)
2. رویش دانه و میوه
3. پراکنش میوهها و میوههای بدون دانه
4. عمر گیاهان
فصل ۹: پاسخ گیاهان به محرکها
گفتار اول: تنظیمکنندههای رشد در گیاهان
1. اولین آزمایش (داروین)
2. محرکهای رشد (اکسینها و سیتوکینینها)
3. جیبرلینها
4. آبسیزیک اسید و اتیلن
5. ریزش برگ
گفتار دوم: پاسخ به محیط
1. پاسخ به نور
2. پاسخ به دما و پاسخ به گرانش زمین
3. پاسخهایی از جنس دفاع (شامل کرک و خار، دفاع شیمیایی، مرگ یاختهای و جلب جانوران دیگر)
4. مرگ یاختهای و جانوران از گیاهان حفاظت میکنند
عناوینفیلم های آموزشی
ویدیو 1 : یاختههای بافت عصبی
ویدیو 2 : پیام عصبی چگونه ایجاد میشود؟ (۱ از ۲)
ویدیو 3 : پیام عصبی چگونه ایجاد میشود؟
ویدیو 4 : گره رانویه و انتقال پیام عصبی
ویدیو 5 : دستگاه عصبی مرکزی تا ساقه مغز
ویدیو 6 : ساقه مغز
ویدیو 7 : هیپوکامپ و اعتیاد
ویدیو 8 : تشریح مغز گوسفند
ویدیو 9 : نخاع و واکنش به جسم داغ
ویدیو 10 : بخشهای دستگاه عصبی محیطی
ویدیو 11 : دستگاه عصبی جانوران
ویدیو 12 : گیرندههای حسی
ویدیو 13 : حواس پیکری
ویدیو 14 : بینایی
ویدیو 15 : بیماریهای چشم
ویدیو 16 : شنوایی
ویدیو 17 : تعادل و بویایی
ویدیو 18 : چشایی و پردازش اطلاعات
ویدیو 19 : گیرندههای حسی جانوران (۱ از ۲)
ویدیو 20 : گیرندههای حسی جانوران (۲ از ۲)
ویدیو 21 : استخوانهای جانبی و محوری انسان
ویدیو 22 : انواع و وظایف استخوانها
ویدیو 23 : ساختار استخوان
ویدیو 24 : مفصل
ویدیو 25 : ماهیچههای بدن انسان و وظایف آنها
ویدیو 26 : ساختار ماهیچه اسکلتی
ویدیو 27 : مکانیسم انقباض ماهیچه
ویدیو 28 : انواع یاختههای بافت ماهیچه
ویدیو 29 : حرکت در جانوران
ویدیو 30 : پیک دوربرد و کوتاهبرد
ویدیو 31 : غدد درونریز / هیپوفیز (۱ از ۲)
ویدیو 32 : غدد درونریز / هیپوفیز (۲ از ۲)
ویدیو 33 : تیروئید و پاراتیروئید
ویدیو 34 : لوزالمعده و دیابت
ویدیو 35 : فوق کلیه و سایر غدد
ویدیو 36 : تنظیم بازخوردی و ارتباط شیمیایی
ویدیو 37 : نخستین خط دفاعی
ویدیو 38 : مشاهده یک دانشمند / خودی و بیگانه
ویدیو 39 : بیگانهخوارها
ویدیو 40 : گویچههای سفید
ویدیو 41 : پروتئینها
ویدیو 42 : پاسخ التهابی و تب
ویدیو 43 : دفاع اختصاصی / لنفوسیت B
ویدیو 44 : دفاع اختصاصی / لنفوسیت T
ویدیو 45 : پاسخ اولیه و پاسخ ثانویه
ویدیو 46 : یاخته خاطره / ایدز
ویدیو 47 : حساسیت و خودایمنی / ایمنی جانوران
ویدیو 48 : اجزا و تعداد کروموزومها
ویدیو 49 : یاختههای پیکری و کاریوتیپ
ویدیو 50 : چرخه یاختهای
ویدیو 51 : مراحل میتوز
ویدیو 52 : تقسیم سیتوپلاسم
ویدیو 53 : عوامل تقسیم / سرطان
ویدیو 54 : وراثت و محیط / مرگ برنامهریزیشده
ویدیو 55 : میوز و مراحل آن
ویدیو 56 : تغییر در تعداد کروموزومها
ویدیو 57 : با هم ماندن کروموزومها
ویدیو 58 : اجزای دستگاه تولیدمثلی مرد
ویدیو 59 : ساختار اسپرم / اندامهای کمکی
ویدیو 60 : هورمونها و تولیدمثل مردان
ویدیو 61 : تخمدان
ویدیو 62 : دوره جنسی زنان
ویدیو 63 : چرخه تخمدانی
ویدیو 64 : چرخه رحمی
ویدیو 65 : تنظیم هورمونی تولیدمثلی زنان
ویدیو 66 : لقاح
ویدیو 67 : وقایع پس از لقاح
ویدیو 68 : تشکیل بیش از یک جنین
ویدیو 69 : کنترل ورود مواد در جفت
ویدیو 70 : سونوگرافی و زایمان
ویدیو 71 : لقاح در جانوران
ویدیو 72 : هرمافرودیت / بکرزایی
ویدیو 73 : تغذیه و حفاظت جنین
ویدیو 74 : تولیدمثل نهاندانگان / تکثیر بخشهای رویشی
ویدیو 75 : تخصصیافتهها
ویدیو 76 : هر گلی کامل نیست
ویدیو 77 : تشکیل یاختههای جنسی
ویدیو 78 : گردهافشانی و لقاح
ویدیو 79 : تقسیم تخم
ویدیو 80 : رویش دانه / میوه
ویدیو 81 : پراکنش میوه / میوه بدون دانه
ویدیو 82 : عمر گیاهان
ویدیو 83 : آزمایش داروین
ویدیو 84 : اکسین / سیتوکینین
ویدیو 85 : جیبرلین
ویدیو 86 : آبسزیک اسید / اتیلن
ویدیو 87 : ریزش برگ
ویدیو 88 : پاسخ به گرانش و دما
ویدیو 89 : پاسخ به تماس و دفاع
ویدیو 90 : مرگ یاختهای و دفاع از گیاهان
نمونه فیلم های آموزشی
نمونه ویدئوهای آموزشی این دوره به زودی اضافه خواهد شد.