توضیحات دوره
از دروس تخصصی و بنیادین این رشته به شمار میرود که نقش مهمی در تقویت دانش ادبی، مهارت تحلیل متون و آمادگی برای آزمونهای نهایی و سراسری دارد. این درس با هدف آشنایی عمیق دانشآموزان با تاریخ ادبیات فارسی، مباحث سبکشناسی، آرایههای ادبی و عروض و قافیه تدوین شده است. محتوای کتاب به گونهای تنظیم شده که ضمن ارتقای دانش نظری، توانایی تحلیل و نقد متون ادبی را نیز در دانشآموزان پرورش دهد.
سرفصلهای این درس در چهار فصل اصلی ارائه شده است. فصل نخست با بررسی تاریخ ادبیات قرنهای دوازدهم و سیزدهم، به معرفی دوره بازگشت و بیداری میپردازد و ویژگیهای فکری و ادبی این دوران را تبیین میکند. در ادامه، مباحث پایههای آوایی ناهمسان و آرایههایی چون مراعات نظیر، تلمیح و تضمین مطرح میشود. کارگاه تحلیل این فصل، فرصت مناسبی برای تمرین و کاربرد عملی مفاهیم آموختهشده فراهم میسازد.
فصل دوم به سبکشناسی قرنهای دوازدهم و سیزدهم اختصاص دارد و ویژگیهای زبانی، فکری و ادبی این دوره را بررسی میکند. در این فصل، اختیارات شاعری از جنبه زبانی و آرایههایی مانند لف و نشر، تضاد و متناقضنما آموزش داده میشود. کارگاه تحلیل این بخش نیز با هدف تقویت مهارت بررسی و تحلیل متون ادبی طراحی شده است.
در فصل سوم، تاریخ ادبیات قرن چهاردهم و دوره معاصر و انقلاب اسلامی مورد توجه قرار میگیرد. همچنین اختیارات شاعری از نظر وزنی و آرایههایی چون اغراق، ایهام و ایهام تناسب آموزش داده میشود. این فصل دانشآموزان را با تحولات ادبی معاصر و ویژگیهای شعر جدید آشنا میسازد. کارگاه تحلیل فصل سوم نیز زمینه تثبیت یادگیری را فراهم میکند.
فصل چهارم به سبکشناسی دوره معاصر و انقلاب اسلامی، وزن در شعر نیمایی و آرایههایی چون حسن تعلیل، حسآمیزی و اسلوب معادله اختصاص دارد. این مباحث نقش مهمی در درک عمیقتر شعر معاصر و تحلیل ساختارهای نوین ادبی دارند.
تدریس این درس بر عهده آقای احسان سعیدینیا است. ایشان با تسلط علمی و تجربه آموزشی، مفاهیم پیچیده ادبی را به شیوهای منظم، دقیق و قابل فهم ارائه میکنند. تأکید بر تحلیل متون، آموزش نکات کلیدی و تمرین مستمر از ویژگیهای برجسته شیوه تدریس ایشان است. این دوره آموزشی با هدف تقویت توانایی تحلیل ادبی و آمادگی کامل دانشآموزان برای موفقیت در آزمونهای پیشرو طراحی شده است.
سرفصلها و محتوا
فصل اول
1) درس اول: تاریخ ادبیات قرنهای دوازدهم و سیزدهم (دوره بازگشت و بیداری)
2) درس دوم: پایههای آوایی ناهمسان
3) درس سوم: مراعات نظیر، تلمیح و تضمین
کارگاه تحلیل فصل اول
فصل دوم
4) درس چهارم: سبکشناسی قرنهای دوازدهم و سیزدهم (دوره بازگشت و بیداری)
5) درس پنجم: اختیارات شاعری (اول): زبانی
6) درس ششم: لف و نشر، تضاد و متناقض نما
کارگاه تحلیل فصل دوم
فصل سوم
7) درس هفتم: تاریخ ادبیات قرن چهاردهم (دورۀ معاصر و انقلاب اسلامی)
8) درس هشتم: اختیارات شاعری (دوم): وزنی
9) درس نهم: اغراق، ایهام و ایهام تناسب
کارگاه تحلیل فصل سوم
فصل چهارم
10) درس دهم : سبک شناسی دورۀ معاصر و انقلاب اسلامی
11) درس یازدهم : وزن در شعر نیمایی
12) درس دوازدهم : حسن تعلیل، حس آمیزی و اسلوب معادله
کارگاه تحلیل فصل چهارم
عناوینفیلم های آموزشی
ویدیو ۱ : ستایش
ویدیو ۲ : دوره بازگشت
ویدیو ۳ : شعر دوره بیداری
ویدیو ۴ : نثر دوره بیداری
ویدیو ۵ : یادآوری «وزن شعر»
ویدیو ۶ : وزنهای ناهمسان (۱ از ۲)
ویدیو ۷ : وزنهای ناهمسان (۲ از ۲)
ویدیو ۸ : خودارزیابی درس دوم
ویدیو ۹ : مراعاتنظیر
ویدیو ۱۰ : تلمیح
ویدیو ۱۱ : تضمین
ویدیو ۱۲ : کارگاه تحلیل فصل اول (۱ از ۲)
ویدیو ۱۳ : کارگاه تحلیل فصل اول (۲ از ۲)
ویدیو ۱۴ : سبک شعر بیداری
ویدیو ۱۵ : سبک نثر بیداری
ویدیو ۱۶ : اختیارات شاعری زبانی (۱ از ۳)؛ حذف همزه
ویدیو ۱۷ : اختیارات شاعری زبانی (۲ از ۳)؛ تغییر کمیت
ویدیو ۱۸ : اختیارات شاعری زبانی (۳ از ۳)؛ تغییر کمیت
ویدیو ۱۹ : خودارزیابی درس پنجم
ویدیو ۲۰ : لفونشر
ویدیو ۲۱ : تضاد
ویدیو ۲۲ : متناقضنما
ویدیو ۲۳ : کارگاه تحلیل فصل دوم (۱ از ۲)
ویدیو ۲۴ : کارگاه تحلیل فصل دوم (۲ از ۲)
ویدیو ۲۵ : نمونهآزمون ۱ نیمسال اول (۱ از ۲)
ویدیو ۲۶ : نمونهآزمون ۱ نیمسال اول (۲ از ۲)
ویدیو ۲۷ : دوره معاصر: شعر
ویدیو ۲۸ : دوره معاصر: نثر
ویدیو ۲۹ : دوره انقلاب: شعر
ویدیو ۳۰ : دوره انقلاب: نثر
ویدیو ۳۱ : خودارزیابی درس هفتم (۱ از ۲)
ویدیو ۳۲ : اختیارات وزنی ۱
ویدیو ۳۳ : اختیارات وزنی ۲
ویدیو ۳۴ : اختیارات شاعری وزنی (۳ از ۴)
ویدیو ۳۵ : اختیارات شاعری وزنی (۴ از ۴)
ویدیو ۳۶ : خودارزیابی
ویدیو ۳۷ : اغراق
ویدیو ۳۸ : ایهام
ویدیو ۳۹ : ایهام تناسب
ویدیو ۴۰ : کارگاه تحلیل فصل سوم (۱ از ۲)
ویدیو ۴۱ : کارگاه تحلیل فصل سوم (۲ از ۲)
ویدیو ۴۲ : سبکشناسی ادبیات معاصر
ویدیو ۴۳ : سبکشناسی ادبیات انقلاب
ویدیو ۴۴ : وزن شعر نیمایی
ویدیو ۴۵ : نامگذاری وزنها
ویدیو ۴۶ : حسن تعلیل
ویدیو ۴۷ : حسآمیزی
ویدیو ۴۸ : اسلوب معادله
ویدیو ۴۹ : کارگاه (پرسشهای ۱، ۲، ۳ و ۴)
ویدیو ۵۰ : کارگاه (پرسشهای ۵، ۶، ۷ و ۸)
نمونه فیلم های آموزشی
نمونه ویدئوهای آموزشی این دوره به زودی اضافه خواهد شد.