توضیحات دوره
کتاب علوم تجربی پایه چهارم ابتدایی یکی از مهمترین درسها برای پرورش تفکر علمی، تقویت مهارت مشاهده و آزمایش، و آشنایی دانشآموزان با پدیدههای طبیعی و قوانین ساده علمی است. در این پایه، مفاهیم علوم نسبت به سالهای قبل عمیقتر و کاربردیتر میشوند و دانشآموز یاد میگیرد چگونه با پرسشگری، تجربه و نتیجهگیری، به درک دقیقتری از دنیای اطراف خود برسد.
محتوای این کتاب در قالب درسهای متنوع و جذاب ارائه شده و بخشهای اصلی آن بر شناخت مواد و مخلوطها، آشنایی با انواع انرژی و کاربردهای آن، شناخت گرما و تغییرات ماده، بررسی سنگها و ویژگیهای آنها و همچنین موضوعات مهمی از زیستشناسی و نجوم تمرکز دارد.
این دوره آموزشی به گونهای طراحی شده است که دانشآموز علاوه بر تسلط بر محتوای کتاب درسی، با انجام فعالیتها و تمرینهای ساده، مفاهیم را بهصورت عمیقتر و ماندگارتر یاد بگیرد و برای پایههای بالاتر آماده شود.
تدریس این دوره بر عهده علیرضا وهابفر است. ایشان با بیانی روان و روش آموزشی منظم، مفاهیم علوم چهارم را به شکلی ساده و قابل فهم آموزش میدهند و تلاش میکنند یادگیری دانشآموزان تنها به حفظ کردن مطالب محدود نشود، بلکه با درک واقعی مفاهیم همراه باشد.
شیوه تدریس علیرضا وهابفر مبتنی بر توضیح مرحلهبهمرحله، استفاده از مثالهای ملموس و هدایت دانشآموز به سمت مشاهده و نتیجهگیری است؛ به همین دلیل این دوره گزینهای مناسب برای یادگیری اصولی و کامل علوم تجربی چهارم دبستان به شمار میآید.
سرفصلها و محتوا
فصل ۱: زنگ علوم
• مشاهده و طرح پرسش
• پیشبینی و فرضیهسازی
• طراحی و انجام آزمایش
• ثبت مشاهدات و نتیجهگیری
• بررسی شکل حبابها
• تأثیر رنگ اجسام بر جذب گرما
فصل ۲: مخلوطها در زندگی
• آشنایی با مخلوط و کاربرد آن در زندگی
• روشهای جدا کردن مواد از مخلوط
• مخلوطهای یکنواخت و غیریکنواخت
• آشنایی با محلول
• حل شدن مواد در آب
• عوامل مؤثر بر سرعت حل شدن مواد
• استفاده درست از مخلوطها و محلولها
فصل ۳: انرژی، نیاز هر روز ما
• آشنایی با مفهوم انرژی
• نیاز انسان و وسایل به انرژی
• انرژی حرکتی
• انرژی نورانی
• انرژی صوتی
• انرژی گرمایی
• تبدیل انرژی از شکلی به شکل دیگر
• استفاده از انرژی آب و باد
• منابع انرژی و صرفهجویی در مصرف آنها
فصل ۴: انرژی الکتریکی
• آشنایی با انرژی الکتریکی
• کاربرد انرژی الکتریکی در زندگی
• تبدیل انرژی الکتریکی به شکلهای دیگر انرژی
• آشنایی با باتری و کاربرد آن
• مدار الکتریکی ساده
• اجزای مدار الکتریکی
• کلید و قطع و وصل کردن مدار
• رساناها و نارساناهای الکتریکی
• روشهای صرفهجویی در مصرف برق
فصل ۵: گرما و ماده
• آشنایی با مفهوم دما و گرما
• اندازهگیری دما با دماسنج
• مقایسه دمای اجسام
• انتقال گرما از جسم گرم به جسم سرد
• مواد رسانای گرما
• مواد نارسانای گرما
• کاربرد مواد رسانا و نارسانا در زندگی
• انبساط و تغییر مواد بر اثر گرما
فصل ۶: سنگها
• آشنایی با ویژگیهای سنگها
• بررسی رنگ، اندازه، زبری و سختی سنگها
• تغییر شکل و اندازه سنگها در مسیر رودخانه
• آشنایی با سنگهای رسوبی
• چگونگی تشکیل سنگهای رسوبی
• آشنایی با سنگهای آذرین
• چگونگی تشکیل سنگهای آذرین
• آشنایی با سنگهای دگرگونی
• کاربرد سنگها در زندگی
• حفاظت از منابع طبیعی
فصل ۷: آهنربا در زندگی
• آشنایی با آهنربا و کاربردهای آن
• مواد جذبشونده و جذبنشدنی توسط آهنربا
• قطبهای آهنربا
• نیروی جاذبه و دافعه آهنربا
• اثر فاصله بر نیروی آهنربا
• استفاده از آهنربا در وسایل مختلف
• کاربرد آهنربا در جداسازی مواد
فصل ۸: آسمان در شب
• مشاهده آسمان در شب
• آشنایی با ستارهها
• صورتهای فلکی
• تفاوت ستارهها از نظر فاصله و درخشندگی
• آشنایی با منظومه شمسی
• خورشید و سیارهها
• آشنایی با ماه
• حرکت زمین و ماه و مشاهده تغییرات آسمان
فصل ۹: بدن ما (۱)
• آشنایی با پوست و وظایف آن
• ساختار و عملکرد پوست
• ترمیم و بهبود زخمهای سطحی
• آشنایی با اسکلت بدن
• استخوانها و نقش آنها
• مفصلها و انواع حرکت بدن
• مراقبت از پوست و استخوانها
فصل ۱۰: بدن ما (۲)
• آشنایی با دستگاه تنفس
• اندامهای تنفسی
• ورود و خروج هوا در بدن
• نقش ششها در تنفس
• آشنایی با دستگاه گردش خون
• قلب و وظیفه آن
• رگهای خونی
• نقش خون در بدن
• مراقبت از دستگاه تنفس و گردش خون
فصل ۱۱: بیمهرهها
• آشنایی با جانوران بیمهره
• تفاوت جانوران مهرهدار و بیمهره
• آشنایی با کرمها
• آشنایی با حشرات
• ویژگیهای بدن حشرات
• آشنایی با عنکبوتیان
• آشنایی با نرمتنان
• تنوع و محل زندگی جانوران بیمهره
فصل ۱۲: گوناگونی گیاهان
• آشنایی با تنوع گیاهان
• دستهبندی گیاهان بر اساس ویژگیهای ظاهری
• بررسی شکل برگها
• بررسی تعداد گلبرگها
• آشنایی با گیاهان گلدار و بدون گل
• آشنایی با دانه و اجزای آن
• روشهای تولیدمثل و پراکندگی گیاهان
فصل ۱۳: زیستگاه
• آشنایی با مفهوم زیستگاه
• نیازهای جانداران برای زندگی
• انواع زیستگاهها
• زیستگاه جانوران و گیاهان
• سازگاری جانداران با محیط زندگی
• تأثیر انسان بر زیستگاهها
• تخریب زیستگاهها و پیامدهای آن
• راههای حفاظت از زیستگاهها
عناوینفیلم های آموزشی
ویدیو 1 : زنگ علوم 1و2 (آزمایش)
ویدیو 2 : مخلوطها
ویدیو 3 : مخلوطهای یکنواخت و غیر یکنواخت
ویدیو 4 : تأثیر دما و اندازه در محلولها
ویدیو 5 : مخلوطجداسازی
ویدیو 6 : انرژی حرکتی، شیمیایی
ویدیو 7 : انرژی نورانی و خورشیدی
ویدیو 8 : سوختهای تجدیدناپذیر
ویدیو 9 : انرژی صوت
ویدیو 10 : انرژی آب جاری و باد
ویدیو 11 : الکتریسیته
ویدیو 12 : آشنایی با باتری و دیگر اجزای باتری
ویدیو 13 : رسانا و نارسانا
ویدیو 14 : دماسنج
ویدیو 15 : گرما و انتقال آن
ویدیو 16 : ساخت فلاسک
ویدیو 17 : تغییرات روی سنگها
ویدیو 18 : سنگهای رسوبی
ویدیو 19 : سنگ آذرین
ویدیو 20 : سنگهای دگرگونی
ویدیو 21 : سنگهای مغناطیسی
ویدیو 22 : آهنربا
ویدیو 23 : وسایل مغناطیسی
ویدیو 24 : کهکشان و فضا
ویدیو 25 : منظومه شمسی و اجزای آن
ویدیو 26 : روزها / سال
ویدیو 27 : سلول
ویدیو 28 : گوارش غذا
ویدیو 29 : تنفس
ویدیو 30 : انتقال مواد در بدن
ویدیو 31 : دفع مواد زائد و تصفیه خون
ویدیو 32 : طبقهبندی جانداران
ویدیو 33 : آشنایی با پستانداران
ویدیو 34 : کرمها
ویدیو 35 : آشنایی با دیگر بیمهرهها
ویدیو 36 : طبقهبندی گیاهان
ویدیو 37 : گیاهان گلدار
ویدیو 38 : تولیدمثل انواع گیاهان
ویدیو 39 : انواع زیستگاه و اجزای آن
ویدیو 40 : زنجیره غذایی
ویدیو 41 : روابط بین موجودات زنده
نمونه فیلم های آموزشی
نمونه ویدئوهای آموزشی این دوره به زودی اضافه خواهد شد.