توضیحات دوره
درس «منطق» پایه دهم رشته انسانی با هدف تقویت قدرت تفکر، استدلال و تحلیل ذهنی طراحی شده است. این درس دانشآموزان را با اصول صحیح اندیشیدن، تشخیص خطاهای فکری و شیوههای استدلال منطقی آشنا میسازد و زمینهساز فهم عمیقتر علوم انسانی، فلسفه و مباحث نظری در پایههای بالاتر میشود. ساختار آموزشی این درس به گونهای تنظیم شده است که فراگیران بتوانند مهارت سنجشگری و تحلیل مفاهیم را در موقعیتهای علمی و روزمره به کار گیرند.
در این دوره آموزشی، تمرینهای تحلیلی و فعالیتهای فکری بهگونهای طراحی شدهاند که مشارکت فعال دانشآموزان را در فرآیند یادگیری افزایش داده و قدرت استدلال آنان را تقویت کند.
تدریس این مجموعه آموزشی بر عهده آقای محمدجواد سهدهی است که با رویکردی منظم و آموزشی، مفاهیم درس را بهصورت مرحلهبهمرحله و قابل فهم ارائه میکنند. شیوه تدریس ایشان بر تقویت تفکر نقادانه، توسعه توانایی استدلال و آمادهسازی دانشآموزان برای موفقیت تحصیلی در حوزه علوم انسانی استوار بوده و هدف آن ارتقای کیفیت یادگیری منطق میباشد.
سرفصلها و محتوا
درس نخست: منطق، ترازوی اندیشه
- منطق، ترازوی اندیشه (چیستی منطق)
- منطق، ترازوی اندیشه (کاربرد و ماهیت منطق)
- دو بخش اصلی منطق: تعریف و استدلال
- تمرینهای درس نخست
بخش دوم: روابط میان ذهن، زبان و خارج
درس دوم: لفظ و معنا
- لفظ و معنا (اشتراک لفظ)
- نحوۀ دلالت لفظ بر معنا و مغالطۀ توسل به معنای ظاهری
- مغالطات نگارشی و ابهام در مرجع ضمیر
درس سوم: مفهوم و مصداق
- مفهوم جزئی و مفهوم کلی
- رابطۀ میان مصادیق دو مفهوم کلی (نسبتهای چهارگانه)
- استفاده از نسبتهای چهارگانه در طبقهبندی مفاهیم
- تمرینها و تستهای درس سوم
بخش سوم: تعریف
درس چهارم: اقسام و شرایط تعریف
- اقسام تعریف (لغوی، مصادیقی، مفهومی)
- ترکیب انواع تعریف با یکدیگر
- شرایط تعریف صحیح (واضح بودن، جامع بودن)
- شرایط تعریف صحیح (مانع بودن، دوری نبودن)
بخش چهارم: استدلال استقرایی
درس پنجم: اقسام استدلال استقرایی
- استقرای تمثیلی
- استقرای تعمیمی
- استنتاج بهترین تبیین
بخش پنجم: قضیۀ حملی و قیاس اقترانی
درس ششم: قضیۀ حملی
- قضیه و اقسام آن
- اجزای قضیۀ حملی (موضوع، محمول، رابطه)
- اقسام قضایای حملی (شخصیه و محصوره)
- اقسام قضایای محصوره (کیفیت و کمیت)
درس هفتم: احکام قضایا
- مربع تقابل (تناقض)
- مربع تقابل (تضاد و تداخل)
- مغالطۀ استثنای قابل چشمپوشی، تداخل تحت تضاد و تمرینهای تقابل
- عکس مستوی و مغالطۀ ایهام انعکاس
- تمرینها و تستهای درس هفتم
- تمرینها و تستهای درس هفتم
درس هشتم: قیاس اقترانی
- اجزا و اشکال قیاس اقترانی
- مغالطۀ عدم تکرار حد وسط و قانون نتیجه قیاس
- دامنۀ مصادیق موضوع و محمول
- شرایط اعتبار قیاس (شروط ۱ و ۲)
- شرایط اعتبار قیاس (شرط ۳)
- تمرینها و تستهای درس هشتم (بخش اول)
- تمرینها و تستهای درس هشتم (بخش دوم)
بخش ششم: قضیۀ شرطی و قیاس استثنایی
درس نهم: قضیۀ شرطی و قیاس استثنایی
- قضیۀ شرطی متصل
- قضیۀ شرطی منفصل (منفصل حقیقی)
- قضیۀ شرطی منفصل (مانعةالجمع و مانعةالرفع)
- قیاس استثنایی اتصالی
- قیاس استثنایی انفصالی
- تمرینها و تستهای درس نهم
بخش هفتم: منطق کاربردی
درس دهم: سنجشگری در تفکر
- تفکر نقادانه و کاربردهای استدلال
- مغالطات ناشی از عوامل روانی (مسموم کردن چاه)
- مغالطات ناشی از عوامل روانی (تلهگذاری، توسل به احساسات، بزرگنمایی و کوچکنمایی)
عناوینفیلم های آموزشی
ویدیو 1 : تعریف علم منطق
ویدیو 2 : ویژگیهای علم منطق
ویدیو 3 : دو حیطه اصلی منطق
ویدیو 4 : حل تمرینهای درس اول
ویدیو 5 : بحث الفاظ در منطق و مغالطه اشتراک لفظ
ویدیو 6 : انواع دلالتها و مغالطه توسل به معنای ظاهری
ویدیو 7 : مغالطه شیوه نگارش کلمات و ابهام در مرجع ضمیر
ویدیو 8 : مفهوم جزئی و کلی
ویدیو 9 : نسبتهای چهارگانه
ویدیو 10 : استفاده از نسبتهای چهارگانه در طبقهبندی مفاهیم
ویدیو 11 : تمرین و تست درس سوم
ویدیو 12 : انواع تعریف
ویدیو 13 : انواع تعریف و ترکیب آنها
ویدیو 14 : شرایط تعریف صحیح (۱ از ۲)
ویدیو 15 : شرایط تعریف صحیح (۲ از ۲)
ویدیو 16 : استقرای تمثیلی
ویدیو 17 : استقرای تعمیمی
ویدیو 18 : استنتاج بهترین تبیین
ویدیو 19 : حل سؤالات امتحانی نیمسال اول
ویدیو 20 : سؤالات تستی نیمسال اول
ویدیو 21 : تعریف قضیه و اقسام آن
ویدیو 22 : اجزای قضیه حملی
ویدیو 23 : اقسام قضیه حملی (۱)
ویدیو 24 : اقسام قضیه حملی (۲ از ۲)
ویدیو 25 : مربع تقابل ـ تناقض
ویدیو 26 : تضاد، تداخل
ویدیو 27 : استثنای قابل چشمپوشی، تمرین انواع تقابل
ویدیو 28 : عکس مستوی و مغالطه ایهام انعکاس
ویدیو 29 : تمرین و تست درس هفتم
ویدیو 30 : تمرین و تست درس هفتم
ویدیو 31 : اجزا و اشکال قیاس اقترانی
ویدیو 32 : مغالطه عدم تکرار حد وسط و قانون نتیجه قیاس
ویدیو 33 : دامنه مصادیق موضوع و محمول
ویدیو 34 : شرایط اعتبار قیاس (۱)
ویدیو 35 : شرایط اعتبار قیاس (۲)
ویدیو 36 : تمرین و تست درس هشتم (۱ از ۲)
ویدیو 37 : تمرین و تست درس هشتم (۲ از ۲)
ویدیو 38 : قضیه شرطی متصل
ویدیو 39 : قضیه شرطی منفصل و انواع آن (۱ از ۲)
ویدیو 40 : قضیه شرطی منفصل و انواع آن (۲ از ۲)
ویدیو 41 : قیاس استثنایی اتصالی
ویدیو 42 : قیاس استثنایی انفصالی
ویدیو 43 : تمرین و تست درس نهم
ویدیو 44 : تفکر نقادانه و کاربردهای استدلال
ویدیو 45 : مغالطه بر اثر عوامل روانی (۱ از ۲)
ویدیو 46 : مغالطه بر اثر عوامل روانی (۲ از ۲)
نمونه فیلم های آموزشی
نمونه ویدئوهای آموزشی این دوره به زودی اضافه خواهد شد.